Geçmişte yaygın bir uygulama olan akvaryumun tamamen boşaltılıp temizlenmesi günümüzde terkedilmiştir. Bu tarzda bir temizlik, akvaryuma yarardan çok zarar getirmekte, aylar içerisinde kurulmuş biyolojik düzeni tamamen ortadan kaldırmaktadır.
Akvaryumun kurulu düzeninin sürebilmesi için periyodik su değişimleri ve bakım yapılması gerekir.
Bakımların sıklığını ve kapsamını akvaryumdaki balık sayısı, türü ve filtrasyon sistemi belirleyecektir.
300 litrelik bir akvaryumumuz olduğunu düşünelim. Bu akvaryumda 1 dış filtre, 1 iç filtre ve havataşına bağlı bir hava motorumuz olsun. Akvaryumda çiklit beslenmekte ve bu nedenle oldukça fazla yem veriliyor.
Böyle bir akvaryumda en sık temizlik gerektirecek olan iç filtredir. Kaba pislikleri dış filtreden önce tutan iç filtreler, temel fonksiyonu biyolojik arıtım olan dış filtreye düşen mekanik filtrasyon yükünü azaltmış olurlar.
İç filtreleri 2-3 haftada bir temizlemek uygundur. Her temizlikte olmasa bile en azından ayda bir kez iç filtrenin mıknatıs, pervane mili ve yuvasının ayrıntılı temizliği yapılmalıdır. Bu temizlik aksatıldığında biriken tortular mıknatıs ve mile zarar verecektir. Uzun süredir temizlenmemiş bir filtrede yuvanın temizliğinde tortuları yumuşatmak için deterjan içermeyen kireç çözücüler (Por – Çöz vs.) az miktarda kullanılabilir. (Kulak temizleyici pamuklu çubuklarla bölgeye uygulanabilir.)
Dış filtrenin temizlik gereksinimi hacmine göre değişecektir. İç filtre kadar sık temizlenmesi uygun olmaz. Bu filtre içerisinde üreyen yararlı bakterilerin kaybına neden olur. Ortalama 6-8 haftada bir dış filtre temizliği yapılması uygundur, ancak bu süre yüksek kapasiteli filtrelerde uzayabilir.
Dış filtre temizliğinde, biyolojik arıtım için en önemli kısım olan substrat akvaryumdan alınan bir kova su içerisinde çalkalanmalıdır. Musluk altında yıkanması yararlı bakterilerin aşırı derecede azalmasına neden olur. Sünger veya elyafı musluk altında yıkamanız mümkün. Elyafı 2-3 temizlikte bir değişmek gerekir. Filtre kovası ve hortumlar basınçlı bol suyla yıkanabilir. Hortum içindeki yosunları temizlemek için ucuna ufak bir kumaş parçası bağladığınız misina veya telden faydalabilirsiniz. Bir ucundan ilerletip diğer uçtan çekerek hortumun içi kolayca temizlenir.
Dış filtrenin motor kısmının temizliği dikkat gerektirir. Bazı modellerin pervane mili sessiz çalışması için seramik veya benzeri bir maddeden üretilmiştir, kolay kırılır. Mıknatıs, mil ve yuva her seferinde ayrıntılı şekilde temizlenmelidir.
Hava motorları genelde hiç bakım gerektirmeyen aletler olarak düşünülür. Aslında ufak kontroller yapmak faydalıdır. Bazı modellerin altında hava emiş deliği üzerinde elyaf hava filtresi bulunur. Tıkandığında filtre zorlanarak çalışır. Hava hortumlarının tıkanması da motora gereksiz yük binmesine neden olur. Bu nedenle ayda bir kez hortum birleştiriciler, vanalar ve varsa sünger filtrelerin hava giriş deliklerinin ince bir tel yardımıyla temizlenmesi yararlıdır.
Su kalitesinin korunması amacıyla su değişimleri uygulanması gereklidir. Ancak bu değişimleri, dengeyi sarsmamak amacıyla filtre temizlikleriyle aynı güne denk getirmemek uygundur. Akvaryum koşullarına göre değişmekle birlikte ayda bir kum temizliği yapmak faydalıdır. Bunun için hortumun ucuna takılan taban süpürgeleri veya bir huni kullanılabilir.
Yosunlanan camların temizliğinde akvaryumda kullanılmak için ayırdığınız, deterjanla temas etmemiş bir bulaşık süngerini kullanabilirsiniz.
